Ioulída - Messariá - Profítis Ilías - Astrá - Elliniká - Agios Simeoón - Karthéa

 

Beoordeling: Deze wandeling, die heel de weg bewegwijzerd is met [3], wordt door de meeste publicaties over Tziá beschouwd als de koninginnewandeling van het eiland. Het traject langs de Profítis Ilías dat door een uniek eikenbos loopt en het stuk van Agios Simeoón naar Karthéa zijn inderdaad schitterend. Het is wel jammer dat enkele onderdelen van de oorspronkelijke weg tussen Karthéa en Ioulída (twee van de vroegere vier grote steden van het eiland, de zogenoemde "tetrapolis") verdwenen zijn bij de aanleg van de moderne weg - daardoor moeten we een paar kilometer over de asfaltweg lopen. Zonder de stukken over deze asfaltweg mee te rekenen, zou de wandeling het maximum van **** verdienen, in haar geheel krijgt ze zeker ***.

[Aangezien wandeling [3] in haar middendeel de asfaltweg volgt over ongeveer 1,8 km, zou men kunnen kiezen voor de oplossing de lange wandeling in twee te splitsen. Zie hiervoor de wandelingen Ioulída - Messariá - Episkopí - Profítis Ilías en terug EN Agios Simeoón - Karthéa en terug.]

Tijd: Deze lange wandeling duurt in enkele richting praktisch 4 uur effectieve wandeltijd (EWT): zo'n 46 minuten tot aan de splitsing bij Episkopí, een 38 minuten voor het traject langs de Profítis Ilías tot op de weg, dan 22 minuten asfalt tot in Elliniká, 79 minuten tot voorbij de Agios Simeoón (waarvan enkele stukken grindweg en weer 17 minuten asfaltweg) en ten slotte gelukkig een prachtig stuk van 51 minuten tot in Karthéa of de baai van Póles. Aangezien we vanuit Karthéa ook minstens tot Stavroudáki moeten terugwandelen naar de asfaltweg - weer een tocht van een goed uur -, wordt deze totale wandeling van 5 uur EWT een heel lange wandeldag, iets te lang naar ons gevoel. Wij splitsten wandeling [3] + [6] in twee, en daardoor kun je dan ook een flink stuk van het asfalt vermijden: een eerste keer tot voorbij de Profítis Ilías, een tweede keer van Elliníká tot Karthéa, met terugkeer tot Stavroudáki.

Routebeschrijving: Voor alle wandelingen vanuit Chóra vertrekken we van op het parkeerterrein (met  bushalte). We gaan links van het winkeltje Kianos door de pittoreske gewelfde doorgang (de stóa) en komen zo op een minuscuul pleintje, de Piátsa, met het terrasje van het café/estiatório I Piátsa. Het straatje links gaat naar het Kástro, wij gaan rechts door een modern gewelf naar het centrum. Na 20 meter houden we bij een groot houten wandelbord rechts; voor ons zien we de kerk met de rode koepel van Agios Dimítrios, we komen langs de mooie bar + terras En Levkoó en bereiken zo na enkele honderden meter via de Odós A. Lazarídi  het centrale plein, de "platía", met het "dimarchío" of gemeentehuis.

We gaan verder en houden bijna direct rechts van een elektriciteitswinkeltje om de trappenstraat omhoog te gaan (een bordje wijst naar de "archaíos léoon", de "oude leeuw"). Na 2 minuten komen we bij de splitsing van de belangrijke wandelingen [1] , rechtdoor, naar de Leeuw en Otziás en [3] (rechts, naar Karthéa); het bordje zegt dat het 35 minuten wandelen is naar Messariá, de streek rond Episkopí. We gaan dus rechts in de Odós Ilía Malavózou, een mooie trappenstraat. Na 14-15 trappen gaan we rechtover rechts omhoog [3] en verder houden we links [3]. Na een 77 treden komen we langs één van de drie bakkers van Ioulída en even verder is er links een mini-market, waar je nog wat drank of andere voorraden kunt inslaan. 
De straat klimt verder en gaat na 4 minuten het dorp uit op een stijgend betonwegje, met links een mooi zicht op de site van de Leeuw. Na nog een 2-3 minuten komen we langs een mooie bron; hier is het uitzicht op de ligging van de Leeuw en op het pad van wandeling [1] dat langs het kerkhof tot boven de Leeuw en verder loopt, het mooist. Nog een steile klim en we komen op de asfaltweg, schuin rechtover vervolgt de trap (een bordje wijst naar Elliniká en Karthéa + [3]). We zijn 19 minuten onder weg.

Het mooie pad, dat vooral in het begin een brede geplaveide trap is, loopt voorbij enkele huizen, komt na 4-5 minuten uit op een grindweg die een kleine minuut verder bij de asfaltweg komt. Rechtover gaat de grindweg verder, met een [3] wat verborgen op de linkermuur. Heel kort daarop gaat het monopáti rechts verder [3], bij wijlen mooi geplaveid. Na weer 6-7 minuten, bij een hoge elektriciteitspaal, is er een splitsing: pad [3] gaat links verder en loopt wat overgroeid links van een muur. Het is wat worstelen door de distels - een lange broek en lange mouwen zijn alweer heel nuttig -, we passeren onder een mooie, knoestige boom en na 5-6 minuten houden we weer links. Na nog 2 minuten duwen we een typisch Grieks hekken in verroeste metaaldraad open en terug op zijn plaats en 1 minuut verder komen we heel even op een eindje grindweg, maar schuin rechtover gaat ons pad verder tussen muren. Het is nu weer meer open en wat geplaveid en na weer 3 minuten steken we een dun straaltje water over; even verder houden we op een vage splitsing links en dan komen we bij een prachtige bron met helder, drinkbaar water - de plaat vermeldt het jaartal 1879.

We nemen de mooie trap links omhoog en al na 2 minuten komen we op een heel duidelijke driesprong, zonder enige aanduiding (de resten van een afgebroken paaltje zijn er nog wel): wandeling [3] gaat hier rechts omhoog verder, rechtdoor is het Sikamiá (wandeling [4]) en ook naar het oude klooster van Episkopí.

[Een omwegje naar Episkopí - dus rechtdoor en na 2-3 minuten bij een wandelbord rechts - duurt slechts een kwartier wandelen, heen en terug.]

We gaan dus rechts op een mooi beschaduwde trap, later een gewoon pad, dat ons in 5 minuten tot op de asfaltweg brengt. We gaan 1 minuutje rechts en tussen 2 huizen begint dan ons pad [3] opnieuw, tussen muren (wandelbord). Even verder begint een schitterend plaveisel en ook de klim naar de met antennes overladen Profítis Ilías voor ons. Het monopáti is heel breed en maakt na 12 minuten een scherpe bocht naar rechts. De kalderími blijft stijgen en gaat na nog eens 9 minuten over in een mooie trap. Na nog eens 3 minuten klimmen op het beschaduwde pad komen we op het hoogste punt en tot onze verrassing is links de top van de Profítis Ilías vlakbij - ook het uitzicht rechts op de vallei  beplant met eikenbomen is prachtig. Even verder komen we op de grindweg die naar de top loopt, wij gaan rechts maar heel kort daarop gaat het oude pad verder. Het plaveisel is nog altijd mooi, behalve helemaal aan het eind, even voor we op de asfaltweg uitkomen.

[Wie wandeling [3] in 2 stukken wil delen, doet dat het best hier, want nu volgt een asfalttraject van 22 minuten. Je kunt op je stappen terugkeren, maar het moet ook mogelijk zijn - op basis van de Anávasi-kaart - de asfaltweg een 700 m naar rechts te volgen en dan de grindweg rechts te nemen richting Agios Nikólaos. Voorbij die kapel gaat wandeling [9] naar rechts, die via Kalogerádos en Thólos terugkeert naar Ioulída. Zie voor een deel van het omgekeerde traject mijn wandeling Ioulída - Thólos - Kalogerádos - Ioulída. Wandeling [9] is overigens de enige die nagenoeg niet gemarkeerd is.]

Wie verder gaat op het traject van wandeling [3] moet nu dus wel 22 minuten de asfaltweg volgen. Na een kleine 2 minuten nemen we  natuurlijk NIET de grindweg links, maar we blijven op de vrij vlakke grote weg. Na 17 minuten komen we in Astrá, met links een mooie bron met het jaartal 1874 erop. We stijgen nu in een grote bocht en zien dan, bij de paar huizen van Elliniká, eindelijk het bevrijdend wandelbord + [3]. We gaan hier links van de weg op een betonwegje naar beneden, maar gauw wordt dat een mooi, vrij stenig pad dat gemakkelijk en nagenoeg vlak verder loopt. Links hebben we een mooi uitzicht op de vallei, met in zee het eilandje Makrónissos en het vasteland, en met meer naar rechts de mooie kegel van de Agios Simeoón. Na 10 minuten komen we op een mooie plek, bij de kapel van Agii Anárgyri, met een bron en wasplaats.

Gedurende 1 minuutje lopen we op beton, maar dan wordt het pad weer mooi; na 2 minuten houden we rechts en na weer 3-4 minuten komen we op een mooie trap, die al slingerend op een grindweg uitkomt. Volgens het wandelbord zijn we al 2u05 verwijderd van Ioulída; het pad links (NIET de grindweg) is één van de wandelmogelijkheden naar het strandje van Agios Fílippos, maar wandeling [3] volgt de grindweg rechts.

[De wandeling [8] naar Agios Fílippos lijkt eerst op mooie paden te verlopen, maar wij althans kwamen na een goed half uur vast te zitten in een valleitje zonder duidelijk pad.]

We volgen de grindweg gedurende 11-12 minuten en net voor hij op de asfaltweg uitkomt gaat een monopáti rechts omhoog [3]. Na 3-4 minuten komt ook dat op de asfaltweg uit, niet ver van het kruispunt bekend als Loúros. We gaan even links, maar wat verder is er rechts weer een smalle grindweg, die we dalend over ongeveer 1 km volgen. Op het eind, na ongeveer 17-18 minuten, wordt de helling sterker, we komen even op beton, en dan is het wat opletten: net voor een boerderij en onder een elektriciteitspaal gaat een pad naar links - er is een duidelijke [3]. Het is een mooi pad, dat later een trap wordt; na een effen stukje komen we weer op de asfaltweg uit, die we naar rechts volgen. Nu zijn we volgens het wandelbord al 2u40 van Ioulída.

[Vijf minuten verder zien we links, bij een blauw kapelletje, 2 paden; het rechtse pad gaat naar Agios Fílippos, volgens het wandelbord slechts 1u00 ver. Deze wandeling [8] is waarschijnlijk de beste en zeker de kortste wandelroute naar dat verlaten strandje.]

Na in totaal 10 minuten asfaltweg nemen we NIET de grindweg links naar Agios Simeoón, maar we blijven de asfaltweg rechts omhoog volgen. Die wordt nu wel smaller en eindigt na weer 7 minuten in een grindweg tussen muren, die we rechtdoor verder volgen. Na een kleine 6 minuten versmalt die moeilijke grindweg nog tot een stenig pad. Het bordje rechtdoor zegt dat het nog 55 minuten is naar Karthéa.

We lopen nu op een geleidelijk afdalend pad, tussen de diepe, mooie vallei rechts en een mooie muur links. Na 5-6 minuten stappen we over een gevallen metalen afsluiting en zien we al heel ver de baai van Póles. Het mooie pad wordt na weer 14 minuten smaller en rotsachtiger, met een heel mooi panorama over de baai, waar we al de opgravingen van Karthéa kunnen ontwaren. Het gaat vlot verder, met een mooi uitzicht op de vallei vol oleanders (30 mei 2006) en op de steunmuur en de zuilen van de tempel van Athena. De afdaling wordt steiler en na nog eens 24 minuten komen we terecht in de vallei - loop tot in het midden tot je de steenachtige bedding vindt en dan kun je links verder gaan tussen de oleanders. Zo komen we uiteindelijk op het eerste strandje uit.

Op de kaap tussen de 2 strandjes van Póles lopen we even omhoog, onder de steunmuur door, en we zien het andere strand voor ons; we gaan rechts omhoog en komen zo bij de eerste tempel, die van Apollo. We wandelen door de schaarse resten van wat eens een tempel van 31 op 16 meter was en gaan dan verder omhoog tot op het tweede plateau, dat we al van ver zagen. Hier staan de resten van de tempel van Athena, een Dorische tempel uit de late archaïsche periode (500 v.Chr.): de grondvesten zijn nog duidelijk, evenals de "cella" of binnenste kamer van de tempel. De basis van de oude zuilen van de lange linkerkant is vrij goed bewaard, een viertal zuilen zijn vernieuwd. Deze geïsoleerde tempel staat werkelijk op een schitterende, eenzame plek.

In enkele minuten dalen we af naar het tweede strand, met een vervallen huisje en de kapel van de Panagía toon Póloon.. Je kunt er picknicken in de schaduw aan een stenen tafel met zitbanken. In de verte, naar het zuidzuidoosten ligt het eiland Kýthnos. Het eenzame strand is schitterend, en naakt zwemmen is gegarandeerd.

[Voor de terugkeer moeten we nog een eind wandelen. Het best nemen we het pad naar Stavroudáki, wandeling [6] die rechts van de kapel begint, in de stenige bedding. Zie hiervoor mijn wandeling Karthéa - Stavroudáki.]