Tijd: De effectieve wandeltijd bedraagt een half uur tot de Koúros van Mélanes; dan is het slechts 5 tot een kleine 20 minuten, afhankelijk van de gevolgde weg, tot de andere Koúros van Potamiá. Daarna is het een half uur tot in Páno Potamiá en weer een half uur in de mooie vallei tot in Káto Potamiá. Ten slotte kost het een kleine 20 minuten tot bij Agios Mámas en voor het eind terug tot aan de asfaltweg boven Káto Potamiá nog eens een 25 minuten.  In totaal een tweeëneenhalf uur echt wandelen (EWT), maar met alle pauzes, rusttijden en picknick deden wij er 5 uur over. 

Routebeschrijving:  Om in Mélanes te komen moet je bijna altijd een taxi nemen - bussen zijn er alleen in de zomer. 

[Opgelet: enkele wandelvrienden melden mij dat de situatie bij het vertrek in Mélanes veranderd is. Vind je de goede weg niet, volg dan misschien eerder de route zoals beschreven in de wandeling Mélanes - Kournochóri - Koúroi, in afwachting dat ik in mei 2010 zelf een kijkje kan gaan nemen...]

Van op het pleintje van de bushalte lopen we, rechts van het kafeníon O Koúros, het dorp in en we volgen de geplaveide weg onder de huizen met een prachtig zicht links op de vallei van Kournochóri en Míli. Na 3 minuten komen we bij de kerk met voor ons de pantopolíoTo Stéki: we gaan hier links naar beneden en 150 meter verder nemen we de tweede straat rechts die ons vrij vlak zuidwaarts het dorp uit voert. Na 5 minuten, voor het voorlaatste huis, maken we een klein omwegje: we gaan links de trap naar beneden die tussen veel bomen voert tot bij de kapel van Agios Geórgios. We steken op een betonnen brugje lopend water over (16 mei 2004) en komen op een prachtige plek terecht, midden de citroen- en sinaasappelbomen, oleanders en cipressen. In de oude kapel zijn er nog muurschilderingen te zien.

De mooie plek bij Agios Geórgios.

We keren over de brug terug en op de weg boven gaan we verder links. We beschrijven nu een wijde boog naar links met een mooi uitzicht op een vallei vol cipressen en op Kournochóri met de della Rocca-toren.

Panorama over Kournochóri.

Na weer 5 minuten houden we links en gaan we naar beneden de vallei in. We kruisen het water - jammer dat de betonnen burg deze plek heeft verprutst! - gaan even rechts de betonnen helling op, maar nemen dan direct links een steil, smal en rotsachtig pad dat heel hoog klimt. Na 4 minuten komen we bij de hoek van een watermolen waar heel veel water stroomt; hier gaan we rechts en na een eindje komen we bij een tweede watermolen met een waterleiding. We wandelen in enkele minuten door het dorpje van Míli, dat zijn naam niet heeft gestolen, vermits Míli "molens" betekent. Voor ons nog altijd een mooi zicht op de groene vallei en een eigenaardige rotsformatie. Buiten het dorp vinden we weer een heel mooi pad dat min of meer vlak verder loopt. Na 5 minuten hebben we links weer bij de ruïne van een molen met een waterleidingsysteem: hier loopt rechtdoor een trap waarlangs we op de asfaltweg komen die dan rechts naar de koúros loopt. Maar het is beter na de watermolen wat omhoog te gaan: even is het wegje beton, maar dan mogen we het beton NIET rechtdoor verder volgen. We nemen een duidelijk pad rechts, dat, soms wat overgroeid, onder de asfaltweg en de kapel Ipapantí loopt. Zo komen we bij het eind van de weg en een parkeerterrein uit: rechts loopt een smalle aardeweg terug naar Mélanes, maar wij gaan rechtdoor, de bordjes die ons naar de koúros leiden, volgend. Even verder, in de bocht, begint rechtdoor het rechtstreekse pad naar Potamiá. Wij gaan hier natuurlijk eerst links, op het betonnen laantje, tussen bamboe en oleanders. Na weer 100 meter, net voor de Paradise Gardens, leidt een smal en mooi betegeld pad tot bij de Koúros van Mélanes of van Flerió. Het beeld dateert van der 1ste helft van de 6de eeuw v.Chr. en werd nooit voltooid door een barst in het materiaal. Door een hekje links kun je tot in de tuinen van de familie Kondili komen, aan wie trouwens ook de grond waarop het beeld zelf ligt toebehoort. De tuin is mooi onderhouden en aan de stenen tafel onder de grote olijfboom tussen de eigenlijke tuin en de koúros zit je werkelijk in het paradijs! Je kunt er Náxos-wijn of een glaasje kítro-likeur drinken. 

De Koúros van Mélanes of Flerió.

Van bij de koúros of van in de tuin gaan we terug tot op het laantje. We gaan rechts, op de gebetonneerde bedding van de vallei, tussen prachtige bomen.  Voorbij de tuin, bij een laag wit paaltje, gaan we het geplaveide pad rechts omhoog. Niet zo lang geleden heeft men hier werken uitgevoerd om de twee koúroi met een mooi pad te verbinden. Bijna direct kun je rechts via trappen tot bij enkele marmeren blokken en een inlichtingenbord over de steengroeven. Het stenig pad stijgt verder en komt na 3-4 minuten tegen een hekken aan - hier moeten we straks terugkeren. 
We gaan erdoor en wandelen de heuvel op op een mooi aangelegd pad. We gaan nog door een breed toegangshek en komen zo bij de Koúros van Potamiá, midden de resten van een oude steengroeve.

De Koúros van Potamiá.

[We kunnen van bij de Koúros van Mélanes of de Paradise Gardens ook het laantje terug wandelen naar links, tot in de bocht. Bij de hoek van de muur en de waterbak nemen we het pad links dat heel gauw een mooi rotspad wordt, soms verstevigd met cement. Na 5 minuten zijn we boven en dan gaat het enkele minuten verder op een grazige inzinking tussen twee heuvels. Het mooie, vlakke pad wordt soms nauw door de begroeiing en loopt recht naar het zuiden. Na nog eens 3 minuten is er een splitsing: rechts gaat het rechtstreeks naar Páno Potamiá, wat je kunt doen als je vlugger wilt opschieten. Scherp links (bij een verroest blauw bordje met het opschrift 'koúros') loopt een heel mooi pad tussen twee muren bijna terug; na 6-7 minuten buigt het naar rechts. Op de rotsen vervaagt het, maar we blijven verder gaan langs een tralieafsluiting, tot we na enkele minuten ... het hekken zien met de waterleiding erdoor. Zo komen we bij de andere koúros terecht...]

Van bij de tweede koúros keren we terug, tot bij het tweede hekken; hier gaan we scherp links op een roodbruin paadje dat ongeveer langs het muurtje met er bovenop een verroest traliewerk loopt. Na 2 minuten loopt het weg van de muur, dan gaat het door een bres in een muur en buigt het naar links. Het pad is nu heel duidelijk en loopt ver voor ons uit door een glooiend landschap.
Na 8 minuten buigen we naar links en een kleine 2 minuten daarna komen we op een dwarspad (wegwijzer links naar Potamiá). Hier gaan we links (geen aanduiding).

Het monopáti naar Potamiá.

We volgen het prachtige, vlakke pad nu nog 10 minuten, de blauwe pijlen en stippen en een rood opschrift "Ano Potamia"  volgend. Na deze 10 minuten houden we rechts, na 5 minuten gaan we even links op beton, maar dan is er weer een mooi pad rechts (telkens is er een wegwijzer "kouros" in de omgekeerde richting). Zo komen we op een soms mooi geplaveid pad en na een lange afdaling langs het kerkhof op de asfaltweg uit: voor ons ligt de kerk van Ano Potamiá.

De afdaling naar Potamiá.

We gaan rechtdoor naar beneden en rechts van ons zien we een mooie bron en het schitterende terras van I Pigí. Hier kunnen we heel aangenaam lunchen!

Na deze eventuele pauze gaan we verder het dorp in, langs de Odós Giampoúra. Na 3 minuten komen we op een pleintje met fontein uit, de platía Filothéou Orfaniú. Links voert de Odós Nikoláou Orfanoú verder naar Chalkí (zie de wandeling Mélanes - Chalkí), maar vandaag verkiezen we om rechtdoor te gaan.

We gaan dus verder in de Odós Giampoúra en na 2 minuten dalen we af, even rechts houdend, om op een schitterende plek te komen: het pad loopt in een smalle vallei langs een overvloedige beek (19 mei 2004), met 2 brugjes, banken en veel schaduw - bij de 2de brug houden we rechts.

Daarna dalen we verder af op een mooi pad, in de richting van de kerk van Mési Potamiá; na 3 minuten passeren we er diep onder. We blijven nu altijd de wit geschilderde en geplaveide hoofdstraat rechtdoor volgen, dan nog enkele minuten een betonnen pad, dat vlak loopt zonder verder naar links af te dalen en zo komen we voorbij onder de school van Mési Potamiá.

We gaan rechtdoor (een wegwijzer links wijst naar Pýrgos Kókkou): we volgen nu een eindje een prachtig geplaveid pad en dan lopen we nog enkele minuten vlak, boven de zachte vallei met olijfbomen. Na 5 minuten wijst een wegwijzer links weer naar Pýrgos Kókkou, waar we rechts moeten op een betonnen pad.

[Het loont de moeite waard hier een kleine omweg te maken en eerst links af te dalen in de richting van Pýrgos Kókkou en Néo Perivóli. Zo zie je nog beter de vruchtbare vallei met citroen- en sinaasappelbomen. Na 6-7 minuten is er bij een huis een splitsing naar rechts (wegwijzer Néo Perivóli) en direct komen we in een vallei met een prachtig aangelegd pad, met brugjes, veel water en oleanders.

Het pad naar Néo Perivóli.

Zo komen we na drie minuten bij een prachtig tuin (de "perivóli") terecht, waar we toch even door de open deur naar binnen kunnen piepen...

Néo Perivóli.

Daarna keren we op onze stappen terug, na 3 minuten gaan we bij het huis links en na 6-7 minuten gaan we op het hoofdpad natuurlijk weer naar links voor het vervolg.]

Het betonnen pad volgend bereiken we na 2 minuten Káto Potamiá: voor ons zien we de kerk met een prachtige voorhof, beschaduwd door een grote eucalyptus, en met een betonnen bank - ook een mooie picknickplek...

Daarna keren we even terug, want de weg naar Agios Mámas begint voor de kerk, links naar beneden (een rode pijl op een boom). We dalen de vallei in, steken na 2 minuten het water omzoomd door oleanders over op een betonnen brug en gaan op een betonnen en betegeld pad weer omhoog. Weer 2 minuten verder houden we rechts (rode pijl) en nu lopen we een tijdje over een heel mooi, smal pad boven de vallei, in een brede boog naar links buigend. Na 10 minuten zien we eindelijk en toch nog plots de ruïnes van het kerkje van Agios Mámas aan de overkant van de vallei liggen, met rechts erboven wat er over is van het bisschoppelijk paleis. We dalen nu 1 minuut vrij steil af, steken het vrij brede water over op 3 grote stapstenen en gaan dan op een grindweg rechts verder. Na nauwelijks 10 meter gaan we links op een vaag pad (vergane rode pijl) dat door een soort grasveldje slingert - we richten ons wat links van het nog zichtbare "paleis". We moeten nog door een metalen hek en dan komen we op een veld bij de oude, verlaten kerk van Agios Mámas. De kerk zelf dateert van de 9de eeuw en is open; je kunt er zelfs nog enkele fresco's in ontdekken. 

Agios Mámas

Van bij de kerk kun je via enkele terrassen en vervallen muurtjes met enige moeite klauteren tot bij de resten van wat vroeger de zomerresidentie van de katholieke bisschop was. Nu is het een verwaarloosde boerderij met enkele geiten en kippen die er rondlopen en veel Griekse rommel. Boven een oude deur staat het opschrift:

Ant.s Justinianus archiep NaxoPariensis
has supernas aedes ad sui successorumq. usum
propriis sumptibus erigi curavit Ano Dni 1707.

"Antonius Justianianus, aartsbisschop van Naxos en Paros heeft dit paleis op eigen kosten laten optrekken ten gerieve van zichzelf en zijn opvolgers, in het jaar onzes Heren 1707".

Het "paleis" van de aartsbisschop...

Deze eenzame plek straalt vooral vergane glorie uit - wat heeft er zich hier vroeger afgespeeld en waarom net op deze afgelegen plaats...?

We gaan weg via de aardeweg, na 100 meter gaan we scherp naar rechts en zo komen we in 8 minuten in een grote bocht gemakkelijk bij de rivier uit. Nu nog 1 minuut klimmen, 8 minuten op het schitterend pad boven de vallei en dan in het zicht van Káto Potamiá  links naar beneden op een betonpaadje tot op de brug en dan weer 1 minuten klimmen tot bij de kerk.

We gaan hier links, tot achter de kerk en 10 meter verder vinden we een betegeld straatje dat we rechts omhoog volgen. We volgen altijd de hoofdstraat (met in het midden het kleine gootje), het laatste eind in beton - en zo komen we op de asfaltweg terecht.

Hier wachten we op de bus of bellen we een taxi.